आयपीएल फॉस्फोसिया-एचडी फॉस्फेट विरघळवणारे जीवाणू जैविक खत

तांत्रिक नाव: फॉस्फरस विरघळवणारे जीवाणू
उद्देश: फॉस्फरसची कमतरता दूर करणे आणि उत्पादनाची गुणवत्ता वाढवणे.
प्रकार: एचडी बायो-खत
CFU संख्या: 1x10^10 पेशी/मिली (किमान)

फॉस्फरस हे वनस्पतींच्या वाढीसाठी एक अत्यावश्यक पोषक तत्व आहे, जे मुळांच्या विकासात आणि वनस्पतींच्या एकूण आरोग्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. तथापि, फॉस्फरस बहुतेकदा जमिनीत अविद्राव्य स्वरूपात आढळतो आणि त्यापैकी केवळ १-२% भागच वनस्पतींना शोषणासाठी उपलब्ध असतो. आयपीएल फॉस्फोशिया-एचडी फॉस्फेट विद्राव्य करणारे जिवाणू जैविक खत जमिनीतील फॉस्फरसची उपलब्धता वाढवून या समस्येचे निराकरण करते. यामध्ये फॉस्फरस विद्राव्य करणाऱ्या जिवाणूंचे (PSB) प्रमाण जास्त असते, जे पारंपरिक उत्पादनांपेक्षा १०० पट अधिक प्रभावी आहे. हे जिवाणू अविद्राव्य अजैविक फॉस्फेटचे विद्राव्य स्वरूपात रूपांतर करतात, ज्यामुळे वनस्पतींना ते शोषून घेणे सोपे होते.

फायदे:

• मुळांची सुधारित वाढ: पिकाच्या चांगल्या विकासासाठी मजबूत आणि निरोगी मुळांच्या प्रणालीस प्रोत्साहन देते.
• लवकर आणि प्रभावी उगवण: रोपांच्या सुरुवातीच्या वाढीस चालना देते, ज्यामुळे झाडे अधिक जोमदार होतात.
• पोषक तत्व शोषणाची वाढलेली कार्यक्षमता: यामुळे वनस्पतीची पोषक तत्व शोषून घेण्याची क्षमता सुधारते, परिणामी पिके अधिक निरोगी येतात.
• वाढीव रोगप्रतिकारशक्ती आणि दुष्काळ सहनशीलता: वनस्पतीची रोगांना प्रतिकार करण्याची आणि कोरड्या परिस्थितीला तोंड देण्याची क्षमता वाढवते.
• वाढलेले पीक उत्पन्न: पिकाच्या इष्टतम वाढीस मदत करते, ज्यामुळे अधिक उत्पन्न मिळते.
• रासायनिक खतांवरील अवलंबित्व कमी करते: जमिनीची सुपीकता नैसर्गिकरित्या वाढवून कृत्रिम फॉस्फेटिक खतांची गरज कमी करते.

कार्यपद्धती:
फॉस्फोशिया-एचडीमध्ये फॉस्फरस विरघळवणारे जिवाणू असतात, जे लॅक्टिक, ग्लुकोनिक, फ्युमरिक, सक्सिनिक आणि ऍसिटिक आम्लासारखी सेंद्रिय आम्ले स्रवतात. ही आम्ले अविद्राव्य फॉस्फेटच्या विविध स्वरूपांचे विद्राव्य स्वरूपांमध्ये रूपांतर करतात, जे वनस्पती सहजपणे शोषून घेऊ शकतात.

अर्ज करण्याची पद्धत:

• बियाणे प्रक्रिया:

  • १-२ मिली फॉस्फोशिया-एचडी पुरेशा प्रमाणात पाण्यात मिसळा.
  • १ किलो बियांमध्ये द्रावण घालून सर्व बाजूंनी एकसारखे आवरण लागावे यासाठी हलवा.
  • पेरणी करण्यापूर्वी बिया ३० ते ६० मिनिटे सावलीत सुकवून घ्या.

• रोपांवर उपचार:

  • १ लिटर पाण्यात २५ मिली फॉस्फोशिया-एचडी मिसळा.
  • द्रावण १० ते २० लिटर पाण्यात विरघळवा.
  • रोपांचे पुनर्रोपण करण्यापूर्वी त्यांची मुळे २५-३० मिनिटे द्रावणात बुडवून ठेवा.

• प्रसारण पद्धत:

  • फॉस्फोशिया-एचडी व्यवस्थित हलवा.
  • १ एकरासाठी लागणारे संपूर्ण मिश्रण ३-४ लिटर पाण्यात घाला.
  • द्रावण तयार करून १५०-२०० किलो मातीवर किंवा शेणखतावर टाका.
  • शेतात पसरवण्यापूर्वी मिश्रणाला ३०-६० मिनिटे स्थिर होऊ द्या.

• ठिबक किंवा भिजवण्याची पद्धत:

  • फॉस्फोशिया-एचडी व्यवस्थित हलवा.
  • १ एकरासाठी लागणारे संपूर्ण मिश्रण २०० लिटर पाण्यात मिसळा.
  • ठिबक सिंचन किंवा ओतण्याच्या पद्धतीने वनस्पतींना द्रावण द्या.

मात्रा:

• बीज प्रक्रिया: प्रति किलो बियाण्यांसाठी १-२ मिली.
• रोपे लावणे, मृदा प्रक्रिया आणि ठिबक सिंचन: ५० मिली प्रति एकर.

योग्य पिके:
फॉस्फोशिया-एचडी हे भाजीपाला, फळे, कडधान्ये, तेलबिया आणि तृणधान्ये यांसह सर्व पिकांसाठी प्रभावी आहे.

सावधगिरी:

• प्रक्रिया केलेले बियाणे थंड ठिकाणी सावलीत वाळवून २-३ तासांच्या आत पेरावे.
• उत्पादन थेट सूर्यप्रकाशापासून दूर, थंड व कोरड्या जागी ठेवा.
• पॅकमधील संपूर्ण सामग्री एकाच वेळी वापरा.

आयपीएल फॉस्फोशिया-एचडी फॉस्फेट विरघळवणारे जिवाणू जैविक खत हे जमिनीतील फॉस्फरसची उपलब्धता सुधारण्यासाठी, वनस्पतींची वाढ वाढवण्यासाठी आणि पिकांची उत्पादकता वाढवण्यासाठी एक आदर्श उपाय आहे. हा रासायनिक खतांना एक शाश्वत पर्याय असून, तो अधिक उत्पन्नासह निरोगी पिकांना प्रोत्साहन देतो.